4 . امروز دين شما را به حد كمال و انعامم را بر شما به حد اتمام رساندم و امروز اسلامِ كامل شده و تمام شده را به عنوان دين شما پسنديدم . در قسمت اول ، يك حادثهء تاريخى را بيان مىكند و در قسمت دوم مسلمانان را تسلى خاطر مىدهد . در قسمت سوم اعلام خطر مىكند . در قسمت چهارم اهميت بلكه كمال اهميت حادثهء غدير را بيان مىكند كه كمال دين و تمام نعمت به اوست و روح اسلام است . از آن جهت كه تمام نعمت به اوست ، فقط جزء متن بودن آن را بيان مىكند و از اين نظر دربارهء يك دستورالعمل واجب فرعى نيز مىتوان اينچنين اظهارنظر كرد . ولى از آن نظر كه كمال دين است نشان دهندهء اين است كه يك جزء طولى است نظير نفس نباتى كه كمال جسم جامد است و نفس حيوانى كه كمال نفس نباتى است و نفس انسانى كه كمال نفس حيوانى است نظير اين است كه مىگوييم : « كمال العلم بالعمل و كمال العمل بالنية و كمال النية بالاخلاص » كه مقصود اين است آن اثر واقعى بدون اين حاصل نمىشود . همچنين است : * ( اول الدين معرفته و كمال معرفته التصديق به و كمال التصديق به توحيده . ) * در چهار قسمت اين آيه ، ما بحث خود را در قسمت سوم اشباع مىكنيم ( 1 ) على عليه السلام و وحدت اسلامى 1 . رجوع شود به ورقه هاى نهج البلاغه - وحدت اسلامى . ) * 2 . ايضاً ابن ابى الحديد ج 1 ، ص 96 ، ذيل خطبهء شقشقيه راجع به علت شركت على عليه السلام در شورا و ص 71 . 3 . ايضاً ابن ابى الحديد ج 2 ، ص 13 ، نهى على از شعارهاى

--> ( 1 ) [ در اصل نسخهء دستنويس ، مطلب ناتمام است . ]